با توجه به تاثیرگذاری انتخاب رشته بر تمامی ابعاد مادی ومعنوی زندگی افراد، لازمست که این انتخاب با دقت و با معقولانهترین وجه صورت پذیرد، چرا که انتخاب نابجا میتواند بر آینده تحصیلی و حرفهای فرد اثر گذار باشد، در این راستا سازمان سنجش آموزش کشور گامهای موثر در فرایند انتخاب رشته داوطلبان کنکور را ارایه کرده است.
خود سنجی ازعلائق مبتنی بر نوع شخصیت، بررسی مهارتها، شناسایی اهداف و ارزشهای فردی و کسب اطلاعات جامع درباره رشتههای دانشگاهی این گاهها را تشکیل میدهند.
● گام اول؛ خود سنجی
ازعلائق مبتنی بر نوع شخصیت
همخوانی تحصیلات با تیپ شخصیتی افراد باعث رضایت و موفقیت آنها می شود
بنابراین گزارش، یکی از گامهایی که داوطلب باید در ارتباط با شناخت ویژگیهای فردی خود طی کند، خود سنجی از علائق مبتنی بر نوع شخصیت است.
در واقع در این مرحله داوطلب باید به این سوال پاسخ دهد؛ که به تحصیل در چه رشتهای علاقه مند است؟
چه نوع از مشاغل یا حرفهها وی را جذب میکند؟ آیا به رشتهای که تحصیل در آن منجر به شغلی که متضمن معاشرت با دیگران باشد، علاقمند است و یا کارهای از پیش تعیین شده روزمره را دوست دارد؟
توجه به علائق، بویژه در نوجوانی و به ویژه در انتخاب رشته تحصیلی، بسیار مهم و تعیین کننده است. برخی از روانشناسان، معتقدند که هر فرد با توجه به تفاوتهای فردی در علائق و رجحانهایش، با نوع خاصی از رشتههای دانشگاهی و به تبع آن مشاغل، سازگار است. بنابراین، افراد با تحصیل در رشتهای که با تیپ شخصیتی و علائق آنها همخوانی داشته باشد، راضی و موفق خواهند بود.
گفتنی است، حداقل ۶ تیپ شخصیتی واقع گرا، جستوجوگرا، هنری، اجتماعی، متهور و قراردادی را از دیدگاه روان شناسی و مطابق با علائق فرد میتوان برشمرد.
● گام دوم؛ بررسی مهارتها
داوطلبان علاوه بر ماهیت رشته های تحصیلی به میزان مهارتهای ارتباطی و فنی خود توجه کنند
بر اساس این گزارش، گام دوم بررسی مهارتها به عنوان کارآیی، سهولت یا زبردستی که از طریق تمرین و تجربه توسعه داده میشود، است.
در این مرحله داوطلب باید فعالیتهایی را که در آن مهارت خوبی دارد، مثل نوشتن، خوب صحبت کردن و از این قبیل را بنویسد. در واقع مهمترین مهارتها عبارتند از اولیه، فنی و ارتباطی.
مهارتهای اولیه شامل مهارتهای نوشتن، محاسبه کردن، خواندن، گوش دادن، صحبت کردن و از این قبیل میباشد. مسلما توفیق در هر رشتهای نیازمند یک یا چند مهارت اولیه است، به عنوان مثال، داوطلب رشته علوم ارتباطات، در صورتی که به روزنامه نگاری علاقه مند باشد، باید حداقل دارای مهارت خوبی در نوشتن باشد، یا فردی که قصد دارد رشته مشاوره یا روان شناسی را بخواند، باید حداقل شنونده خوبی باشد. مهارتهای ارتباطی، شامل مهارتهای اجتماعی، کارگروهی، مذاکره و رهبری و ارتباطات انسانی است.
مهارتهای فنی، مهارتهایی را در بر میگیرند که اجزای اصلی آن، کنجکاوی، دقت نظر، ابتکار، آموزش، رفع مشکل و حل مساله است. این مهارتها بیشترین ارتباط را با مهارتهای تولیدی و کمترین اشتراک را با مهارتهای اداری، مالی و روابط عمومی دارند.
داوطلبان هنگام انتخاب رشته تحصیلی باید از یک سو، به ماهیت رشتههای تحصیلی توجه کنند و از سوی دیگر، میزان مهارتهای اولیه، ارتباطی و فنی خود را ارزیابی کنند.
● گام سوم؛ شناسایی اهداف و ارزشهای فردی
مدرک تحصیلی بخش مهمی از موقعیت اجتماعی آینده نزدیک و دورداوطلب را تحت تاثیر قرار میدهد
بنابراین گزارش، گام سوم در انتخاب رشته شناسایی اهداف و ارزشهای فردی به عنوان آنچیزی است که مبنای اصول و معیار رفتاری داوطلب میباشد و شامل کمک به جامعه، کسب شغل، کسب درآمد، کارکردن مستقل یا با گروه است.
از ارزشهای تاثیرگذار در انتخاب رشته می توان به کسب موقعیت اجتماعی، کسب شغل و درآمد مناسب، استقلال در زندگی و کمک به دیگران را برشمرد. مدرک تحصیلی و شغل متناظر با آن، بخش مهمی از موقعیتهای اجتماعی آینده نزدیک و دور دوطلب را تحت تاثیر قرار میدهد. موقعیت اجتماعی مناسب، میتواند رضایت خاطر و در نتیجه سلامت روحی و روانی را تامین کند و در حقیقت اگر هدف از ادامه تحصیل، کمک به دیگران است، باید رشتهای را انتخاب کنند که ویژگی آن، یاری رسانی یا کمک به دیگران میباشد؛ مثل مشاور، پزشک، مددکار اجتماعی یا پرستار.
● گام چهارم؛ کسب اطلاعات جامع درباره رشتههای دانشگاهی
گام چهارم کسب اطلاعات جامع درباره رشتههای دانشگاهی است. در این مرحله داوطلبان باید با جمع آوری جدی اطلاعات درباره رشتههای دانشگاهی، اطلاعات متناسب با علایق خود به انتخاب رشته، مهارتها و ارزشهای فردیاش را کسب کنند که در این راستا داوطلبین می توانند به کتب معرفی رشتهها، سایتهای دانشگاهها، سازمان سنجش، پیک سنجش و نرمافزار سامان رشته سازمان سنجش مراجعه کنند و یا به مشورت با دانشجویان، فارغ التحصیلان، دبیران و خانواده خود بپردازند.
منبع:
ایسنا
